In september 1944 werkt Veldmaarschalk Montgomery een gedurfd plan uit om via Nederland een bres te slaan die moet toelaten om Duitsland binnen te trekken en voor Kerstmis een einde te maken aan de tweede wereldoorlog in Europa. De troepen zouden het Ruhr-gebied binnen trekken en het hart van de oorlogsindustrie van Duitsland lam leggen. Het doel is om via een tapijt van luchtlandingstroepen de bruggen in te nemen tussen Eindhoven en Arnhem. De para's zouden afgelost worden door het 30ste Korps van Generaal Horrocks, dat vanuit Leopoldsburg richting Arnhem zou rijden met tanks, manschappen en materiaal. De voornaamste bruggen liggen over de Maas, Waal en Rijn, en de hoofdobjectieven zijn de bruggen bij:

  • Son
  • Veghel
  • Grave
  • Nijmegen
  • Arnhem

Operatie "Market" is de luchtlandingsoperatie met troepen van:

  • 82nd Airborne Division, (Gavin)
  • 101st Airborne Division, (Taylor)
  • British 1st Airborne Division, (Urquhart)
  • Free Polish Para Brigade, (Sosabowski)

Operatie "Garden" is de grondoperatie die geleid zal worden door Generaal Horrocks en zijn XXXth Corps. Hij stelt het voor als zij zijnde de cavalerie die de belegerde "cow-boys" ter hulp komen snellen. Zij hebben twee dagen om via Leopoldsburg naar Arnhem te trekken, en de para's af te lossen, al merkt Generaal Browning op dat ze het niet kunnen doen in twee dagen, maar minstens vier dagen zullen nodig hebben om Arnhem, het eindobjectief, te bereiken via de weg. Monty wuift de bezwaren weg door te zeggen dat hij volledig vertrouwen heeft in Horrocks, en dat zij de klus zouden klaren in de vooropgestelde twee dagen.

Tijdens een vergadering met de Divisie commandanten, waar Browning het plan uiteenzet en zegt dat ze slechts 7 dagen hebben om de operatie voor te bereiden, stelt een verbolgen Generaal Sosobowski de vraag aan Generaal Browning: "I just want to make myself clear whose side you are on". De operatie zou starten op zondag 17 september 1944, en "de klus"zou tegen het einde van de daaropvolgende week moeten geklaard zijn. Arnhem bleek echter een brug te ver te zijn, en het falende optreden van het XXXth Corps van Horrocks zou daar zeker niet vreemd aan zijn. Zijn "cavalerie" zou nooit op tijd in Arnhem toekomen, en zijn "cow-boys" werden daar afgeslacht.

Arnhem Bridge, the second day, 5 pm.

De schilderij van David Shepherd, "Arnhem Bridge, 5pm, the second day"
Het doek hangt in de kazene van The Parachute Regiment
Normandy Barracks, Aldershot, Hampshire

Maar we gaan het hier niet hebben over de volledige operatie "Market-Garden", maar enkel over de operaties van de 82nd Airborne Division, onder bevel van Generaal James GAVIN.

De objectieven van de 82nd Airborne Division zijn devolgende:

  • De brug bij Grave, (1 Cie van het 504 PIR plus andere eenheden van het 504 PIR)
  • De vier bruggen over het Maas-Waal kanaal, (504 en 505 PIR)
  • De brug bij Nijmegen, (508 PIR, "The Red Devils")

De landingsgebieden van de 82nd Airborne Division waren als volgt verdeeld:

  • 1 Cie, 504 PIR, zuidwest van de brug bij Grave
  • De rest van het 504 PIR ten noorden van Overasselt
  • Eerste deel van het 505 PIR, zuidoost tussen Mook en Groesbeek
  • De rest van het 505 PIR, noordoost van Groesbeek
  • Het 508 PIR, noordoost van Groesbeek

Het leek er op dat deze divisie op 17 september een noodlottige start hadden genomen: er was teveel anti-luchtgeschut bij de bruggen gestationneerd zodat de meeste eenheden verder van hun doelen werden gedropt dan gepland. Ten tweede werden 2 van de 3 bruggen - die als doel waren aangeduid - opgeblazen. Er schoot dus nog één enkele brug over, het 508ste regiment haastte zich snel naar de brug bij Nijmegen maar ze werden tegengehouden door een kleine eenheid van de 10 SS pz div die Model had gestuurd.

Het enige succes dat het 82ste behaalde die dag was de verovering van de maasbrug bij Grave. De volgende dag deed het 508ste regiment nog een poging om de brug bij Nijmegen te veroveren maar dit misluktte, de Amerikanen zouden de Maas moeten oversteken om een bruggehoofd bij Nijmegen te vestigen. Ondertussen hadden de Duitsers geprobeerd het 505de regiment uit zijn stellingen te verdrijven op de Groesbeek hoogtes. Dit lukte aanvankelijk maar in de namiddag zetten de Amerikanen een geslaagde tegenaanval in zodat de hoogtes overgingen naar de geallieerden.

Op de 19de was er zeer goed nieuws, het 504de regiment die de brug bij Grave had veroverd had contact kunnen maken met het 30ste legerkorps van Horrocks. De aanval op de brug bij Nijmegen kon maar de volgende dag beginnen omdat het 82ste over geen boten beschikte om de brug over te steken, ze moesten worden aangevoerd door het 30ste legerkorps. Na een hevige aanval konden de geallieerden de brug heelhuids in handen nemen. Ondertussen werd het 505de regiment opnieuw zwaar aangevallen maar het kon zich nog juist handhaven. De volgende dag kon het 508de regiment de brug bij Nijmegen veroveren na een hevig maar kort gevecht. Het veroveren van deze brug bij Nijmegen was buiten de aanvallen van het 508ste regiment ook te danken aan Frost's troepen, (van de 1ste luchtlandingsdivisie), die een harde strijd leverden bij de Rijnbrug. Zij hielden de Duitse soldaten tegen die de brug bij Nijmegen wilden versterken.

Later zou er één vraag worden gesteld worden: waarom heeft men de brug niet opgeblazen? Toen operatie Market Garden begon bracht Model explosieven aan de brug maar tijdens Market Garden was hij ervan overtuigd dat hij deze brug kon verdedigen. Maar toen de geallieerden al stormenderhand de brug aan het veroveren waren wou hij hem dan toch opblazen maar dit lukte niet. Er bestaan vele theorieën die zeggen wie de explosieven onklaar had gemaakt. Zo zou een Nederlands verzetslid de kabels doorgesneden hebben. Maar de theorie die het meest waarschijnlijk is is dat de Britten juist op tijd de brug hadden ontmijnd.

De volgende dag wordt de stad Beek na zware gevechten veroverd in samenwerking met het 30ste legerkorps maar meer gebeurt er niet die dag omdat het korps een pauze inlast zodat de infanterie bij de tanks kunnen komen aansluiten. Dit leidde tot grote woede bij de Amerikanen, (en het waren dan nog niet hun troepen die vastzaten), die wilden dat de troepen bij Arnhem zo snel mogelijk bevrijd werden.

Op de 22ste zou je kunnen denken dat de rol van het 82ste uitgespeeld was maar ze moest nog één taak vervullen: de droppingszones bij Overasselt behouden zodat men nog meer troepen kon droppen maar de versterkingen zouden de dag daarop gedropt worden. Zo had zij ook al haar doelen bereikt. Well done, guys!!!!



De kleine brug bij Son

De vernieuwde brug bij Veghel, (1962). - Maxwell Taylor Brug.

De grote brug bij Grave, een objectief voor het 82nd.

De brug bij Nijmegen. (82nd objectief).

De "John Frost" brug bij Arnhem.


Het plan "Market-Garden"


Generaal Gavin, tijdens een bezoek aan de Memorial waar zijn troepen de Waal hebben overgestoken.

Free counter and web stats

Copyright © JP Van Doorselaer 2009 | Alle rechten voorbehouden | Design: Athena Webdesign | Best bekijken met IE7 in 1024x768 | Contact