Drie objectieven: Anzio, Napels en Salerno.

Manschappen van het 505th PIR voor hun vliegtuig.De tweede oorlogservaring van de 82nd Airborne begon in Salerno om in Anzio te eindigen. De operatie: "Avalanche" genoemd, zou starten op 3 september 1943 en had Salerno tot doel. Operatie Baytorne in Calabrië en Operatie Slapstick in Taranto.

Alhoewel de landingen en de daaropvolgende verovering van Sicilië een groot succes was geweest, hadden de Duitsers het gros van hun Herman Goeringdivisie via Messina kunnen terugtrekken op het Italiaanse schiereiland.

Er werd algemeen aangenomen dat een snelle verovering van Italië, een onmiddellijke overgave van de Italiaanse strijdkrachten zou teweegbrengen. Het omverwerpen van het regime van Benito Mussolini en zijn "Fascisti" zou een overgave van de Italianen en hun terugtrekken uit de strijd tegen de geallieerden mogelijk maken.

Veldmaarschalk Albert Kesselring, (D).De geallieerden speelden in feite op twee paarden. Indien Italië zich overgaf, dan werd het een bezet land door de Duitse troepen. De geallieerden rekenden erop om de Italianen als bondgenoten mee aan hun zijde te krijgen en alzo de Duitse legers te verslaan. Dit scenario zou de Duitse Generalfeldmarschall Albert Kesselring een pak bijkomende problemen bezorgen.

Generaal George Marshall, (USA).Nochtans wou Generaal George Marshall en een groot deel van de Amerikaanse staf geen acties ondernemen die de operatie Overlord zou kunnen in gevaar brengen. Toen het duidelijk werd dat Overlord niet in 1943 zou plaatsvinden was hij en zijn staf akkoord om de troepen in Noord-Afrika en Sicilië in te zetten in een offensief tegen Italië.

Generaal Clark, die zag aankomen dat de situatie zich op 13 september niet zo gunstig zou ontwikkelen, had aan het begin van die dag besloten te vragen om bij Salerno, ter versterking van het bruggehoofd, luchtlandingstroepen te droppen. Hij beschikte over de 82ste Luchtlandingsdivisie, die niet zoals oorspronkelijk de bedoeling geweest was, bij Rome zou landen, maar die nacht bij Avellino. Clark moest zich haasten als hij de landing bij Avelino wilde afgelasten, en een onmiddellijke luchtlanding in het bruggehoofd wilde organiseren. Intussen kon een aantal gevechtsvliegtuigen gebruik maken van een inderhaast aangelegde startbaan even ten zuiden van de rivier de Sele, en Clark stuurde een van zijn stafofficieren erop uit om bij de vliegers een vrijwilliger te zoeken, die bereid was zijn verzoek over te brengen aan Generaal-majoor Ridgway, commandant van de 82ste Luchtlandingsdivisie.

De vrijwilliger die zich aanmelde was Kapitein Jacob R. Hamilton en al gauw was hij onderweg met de boodschap en met kaarten waarop stond aangegeven waar Clark de troepen wilde laten landen. Toen Hamilton in Licata op Sicilië landde, hoorde hij dat Ridgway net van dat vliegtuig was vertrokken in een C-47, maar hij rende naar de verkeerstoren, slaagde er met buitengewone overredingskracht in het grondpersoneel te overtuigen van de urgentie van zijn opdracht en kreeg hen zover dat zij het toestel van Ridgway terugriepen.

Uit de boodschap van Clark bleek dat de strijd bij Salerno een ongunstige wending had genomen en dat de toestand uiterst kritiek was. Clark verklaarde dat hij pas de daarvoor had gehoord dat het 82ste niet bij Rome was geland en dat deze hem nu ter beschikking stond en hij vervolgde: "Ik wil dat u deze brief als een bevel opneemt. Ik weet hoeveel tijd er onder normale omstandigheden voor de voorbereiding van een luchtlanding nodig is, maar dit is een uitzonderingsgeval. Ik verzoek u binnen onze linies op het bruggehoofd een landing uit te voeren, en ik wil dat u dit vannacht doet. Dit is een bevel".

Ridgway nam een paar uur de tijd om het bericht grondig te bestuderen. Toen stuurde hij Hamilton terug naar Salerno met het antwoord waarop Clark hoopte en dat hij verwachtte: "Akkoord". Voor Hamilton was de veelbewogen dag nog niet voorbij, want toen hij per jeep van de geïmproviseerde startbaan bij Salerno naar het hoofdkwartier van Clark reed, beschoten acht Duitse vliegtuigen de weg en Hamilton moest in een sloot duiken om het vuur te ontwijken. Daarbij ontwrichtte hij zijn schouder. Desondanks vloog hij later met zijn eigen vliegtuig naar Sicilië terug.

In de loop van de dag kwamen er verdere mededelingen van Ridgway en Alexander, dat niet alleen de 82ste Luchtlandingsdivisie die nacht in het bruggehoofd zou worden gedropt, maar dat de nacht daarop ook een tweede landing zou worden uitgevoerd bij Avellino om de achterhoede van de vijand te bestoken. Ridgway maakte slechts één voorbehoud: "Het is van het grootste belang dat alle land- en zeestrijdkrachten respectievelijk in uw gebied en in de Golf van Salerno, instructies krijgen dat ze vannacht niet mogen schieten. Een strak toezicht op de luchtdoelartillerie is absoluut onmisbaar voor het slagen van deze operatie".

Clark had terdege oog gehad voor de mogelijkheid van een catastrofe en hij wist dat enkelen van Ridgeways mannen tijdens de landing op Sicilië door geallieerd afweervuur waren gedood. Hij had al orders laten uitgaan om het vuren om middernacht te staken, het tijdstip waarop de landing zou plaatsvinden. In antwoord op het dringende verzoek van Ridgway vaardigde hij de order opnieuw uit, en liet die door zijn stafofficieren mondeling overbrengen aan alle batterijcommandanten en op het afgesproken uur, vijf minuten voor middernacht werd het overal stil op het bruggehoofd.

Toen, vlak voor het vastgestelde tijdstip, klonk het geronk van vliegtuigmotoren, maar voor geoefende oren was het duidelijk dat er iets mis was, en de vliegtuigen kwamen uit de verkeerde richting. Toevallig hadden de Duitsers het middernachtelijk uur gekozen voor een aanval op het bruggehoofd. Vijf minuten lang vlogen ze over de stranden heen en weer, terwijl ze met hun boordwapens schoten en bommen dropten. Ze vroegen zich af waarom ze dit ongestraft konden doen, waarom de soldaten zonder terug te schieten, bescherming zochten in hun loopgraven.

Een C-53 Skytrain, waarmee de para's gedropt werden.Na nog eens vijf minuten stilte klonk weer het motorgeronk van vliegtuigen, deze keer het goede geluid. Tweeëntachtig C-47's en C-53's waren die avond van vliegvelden op Sicilië opgestegen en nu zweefden de eersten van 600 parachutisten van het 504de Parachute Infantry Regiment, precies op de aangegeven plaats van het strand naar omlaag. Ze waren maar vijf minuten over tijd, na slechts één dag van voorbereidingen voor een operatie, waarvoor onder normale omstandigheden weken van voorbereiding zouden zijn uitgetrokken, en reeds de volgende morgen vroeg waren ze in actie bij Altavilla, waar ze een welgekomen versterking betekenden voor het VIde Legerkorps. De volgende nacht werd nog een groep van 1900 parachutisten in hetzelfde gebied gedropt.

Tegen de avond van 13 september was de toestand echter zo kritiek geworden dat Clark zijn oorspronkelijke vastberadenheid met een flinke dosis voorzichtigheid moest matigen, en om 2030Hr hield hij een bespreking op zijn hoofdkwartier bij Paestum. De Generaals Walker en Dawley waren beiden aanwezig, en zij zagen allen in, dat de positie van de geallieerden slechter was dan op de dag daarvoor. Clark merkte op dat ze die dag ternauwernood aan een ramp waren ontsnapt, en dat ze langs het gehele front in moeilijkheden verkeerden: op één punt, de splitsing van de beide rivieren, waren ze een tijdlang aan de genade van von Vietinghoff overgeleverd geweest, toen hij zijn pantserstrijdkrachten verzamelde en deze genadeloos tegen hen in de strijd wierp. Hoewel zij dat gevaar overleefd hadden, was het bruggehoofd nog steeds te smal en werd zelfs nog kleiner. Nog altijd konden ze geen gebruik maken van de haven van Salerno en evenmin van het vliegveld Montecorvino.

Tot zover het verhaal van die eerste drie dagen van de landingen in Italië. Dat Clark, ondanks zijn geweldige tegenslagen er toch zou in lukken om vrij snel Rome te bereiken, is deels te danken aan de vechtlust van de parachutisten die zich met brio van hun taak kweten. Al was de situatie op een bepaald ogenblik bijna desastreus, de mannen vochten met een verbetenheid waarvoor de Duitsers zelfs met respect naar opkeken. Generalfeldmarschall Kesselring was een kei in vertragingstactiek, maar dat is dan ook het enige wat hij gedaan heeft. Clark en zijn soldaten zouden nog hard moeten vechten, maar de overwinning was de hunne....


Amerikaanse troepen landen in Salerno.

Generaal Mark Clark, triomferend in Rome, september 1943.

Generaal-majoor Ridgway, comd van het 82ste, tijdens de operaties in Italië 1943.

Italie, september 1943. Generaloberst Von Vietinghoff.

Generaal Clark feliciteert leden van de 82nd Abn Div, voor hun inzet tijdens de operatie Avalanche.

Generaal Mark Clark rijdt Rome binnen, die de indruk gaf van een dode stad te zijn.

Free counter and web stats  

Copyright © JP Van Doorselaer 2009 | Alle rechten voorbehouden | Design: Athena Webdesign | Best bekijken met IE7 in 1024x768 | Contact